Carrilho is duidelijk in een nieuwe fase beland. Meer dan ooit heeft hij nu aandacht voor kleine dingen, zo zegt hij zelf. In zijn beeldtaal hebben nieuwe symbolen hun intrede gedaan. Bijvoorbeeld de pinda als symbool van de mannelijkheid en de appel als die van de vrouwelijkheid. En bijvoorbeeld de tafel als de ziel van de mens. Maar ook het kader, de lijst, verschijnt in het beeldidioom.
Evenals zijn vroegere beelden heeft het jongste werk een sterk verhalend element. Maar die verhalen zijn nooit rond. Ze zijn niet af. Hij presenteert ons in feite gedachtenkronkels; sprankelende combinaties van wat hij ziet en observeert in zijn omgeving.
Veel heeft te maken met zijn 'zijn' in Nederland en zijn cynische kijk op wat er om hem heen in de samenleving gebeurt. Zo krijgen bijvoorbeeld de politici, de machthebbers en de katholieke kerk een vinnige veeg uit de pan. In zekere zin is dit thema een voortzetting van zijn serie de Fools Parade. Maar nu dreigt de politicus letterlijk bijna van zijn voestuk te vallen, zoals in 'Politician 1' en 'Politician 2'. De dikke politicus is geplaatst op een hoge sokkel en heeft een uitgestoken rode tong. Hij helt naar achteren en kan ieder moment omvallen. Een hand houdt het zwaarlijvige figuur heimelijk op de rug. En in de hand heeft hij geld op een bolletje met een kruis erop! De boodschap is duidelijk.
De 'nieuwe' beelden, waarin de tafel als ziel, als spiegel van de mens het middelpunt vormt, zijn mysterieuzer. In 'El negro soy yo, si senor. El senor soy yo, como no.' zien we een kop met vleugels achter een kader en een pinda op tafel liggen. De autobiografische elementen zijn evident, maar niet overtrokken. De nuance is fijngevoelig. Het clich van de neger, de zwarte man, wordt scherp en tegelijkertijd fijntjes aangestipt. Dezelfde poëtische subtiliteit is te vinden in de twee kleine werkjes, die in een oplage van 15 zijn gemaakt. In 'Just life' aanschouwen we een pinda op een doorgesneden appel, balancerend in een lijst. Het leven als de delicate balans tussen man en vrouw, die eigenlijk niet in en kader te vatten is. 'Simplicity' is als een klein altaar: een minitafeltje met pinda en hand.
Het meest indrukwekkende werk van de tentoonstelling is ongetwijfeld het beeld dat hoog boven alles uittorent. Een mannetje staat op een rechthoekige open 'bak' op pootjes. In de rechter hoek bevindt zich een abstract gekrioel van woeste vormen. Op het hoofd van het mannetje ontwaren we een rode vis.
Het stapelprincipe dat Carrilho veelal in zijn beelden bezigt, bereikt in dit werk een overweldigende monumentaliteit. Cynisme en poëzie vermengen zich uiterst spannend. Zo ook abstractie en figuratie, eenvoud en grandeur! De titel El negro soy yo, si senor verwijst naar Carrilho's eigen persoonlijke verhaal. Dat weet hij met een universeel gebaar uit te beelden.
Jennifer Smit
Expositie 'Gedachtenkronkels',
Nelson Carrilho
Gallery '86
Tot en met 21 februari '98
Beurs en Hieuwskerickken
13 april '96
